Manastır (Bitola): Atatürk’ün İzinde Bir Yolculuk
Balkanlar yolculuğumda özellikle görmek istediğim şehirlerden biri Manastır’dı. Makedonca adıyla Bitola, Osmanlı döneminden bildiğimiz adıyla Manastır… Benim için bu isim, daha şehre varmadan Mustafa Kemal Atatürk’ün öğrencilik yıllarını çağrıştırıyordu. Onun eğitim gördüğü binaya girecek, bir zamanlar yürüdüğü sokaklarda dolaşacaktım. Bu düşünce bile gezinin benim için farklı bir anlam taşımasına yetiyordu.
Manastır, Osmanlı döneminin önemli askerî, idarî ve kültürel merkezlerinden biriydi. Ancak bu yolculukta beni en çok heyecanlandıran, şehrin tarihini Atatürk’ün hayatıyla birlikte düşünebilmekti. Tarih kitaplarından bildiğim bir yere bu kez kendim gidiyor, okuduklarımla gördüklerim arasında bağ kuruyordum.
Manastır Askerî İdadisi’nde Duygusal Bir Ziyaret
Gezinin benim için en özel durağı, Atatürk’ün öğrenim gördüğü Manastır Askerî İdadisi oldu. Bazı yerlere girerken ne hissedeceğinizi az çok tahmin edersiniz; yine de orada bulunmak, düşündüğünüzden çok daha fazla etkiler sizi. Benim için burası tam olarak böyleydi.
Binanın içinde dolaşırken aklımda hep genç Mustafa Kemal vardı. Henüz hayatının başında, öğrenen, düşünen ve geleceğe hazırlanan bir öğrenciydi. Yıllar sonra yapacaklarını bilerek onun öğrencilik yıllarına ait izlere bakmak, ziyaretin duygusunu daha da güçlendiriyordu.
Müzede Atatürk’e ayrılan bölümde sergilenen notlar, öğrencilik dönemini yansıtan kıyafetler ve çeşitli eşyalar arasında dolaşırken uzun uzun incelemek istedim her şeyi. Kitaplarda okuduklarım, burada gördüklerimle daha somut bir hâl aldı. Bir okul binası, bir sınıf, bir belge… Her biri, onun hayatının bu dönemini biraz daha yakından düşünmeme vesile oldu.
Fotoğrafları Kaydırmak İçin Ok Üzerine Tıklayınız.
Ziyaret sırasında beni en çok etkileyen şey, onun da bir zamanlar burada bir öğrenci olduğunu yeniden hissetmekti. Atatürk’ün hayatını hep büyük mücadeleleri ve başarıları üzerinden okuyoruz. Manastır’da ise o hayatın daha erken bir dönemine, gençlik yıllarına bakma fırsatı buldum.
Atatürk’e ayrılan bölümdeki anı defterini de elbette doldurdum. Hissettiklerimin tamamını birkaç cümleye sığdırmak kolay değildi. Yine de o ziyaretin bende bıraktığı duygudan küçük bir iz bırakmak istedim. ❤️
Širok Sokak ve Rehberimizden Dinlediğimiz Hikâye
Manastır’ı gezerken rehberimiz Mehtap Hocam, Atatürk’ün şehirdeki izlerini de anlattı. Onun anlatımıyla, gördüğümüz yerleri geçmişte burada yaşanmış olabilecek karşılaşmalarla birlikte düşünmeye başladım.
Bunlardan biri, Atatürk’ün öğrencilik yıllarında tanıştığı Eleni Karinte hakkında anlatılan hikâyeydi. Širok Sokak’ta Eleni’nin evi olarak gösterilen yapının önünde durduk ve bu hikâyeyi dinledik. Genç Mustafa Kemal’in yıllar önce bu sokaklardan geçmiş olduğunu düşünmek benim için oldukça etkileyiciydi.
Böyle anlarda gezdiğim yerle kurduğum bağ değişiyor. Bir sokak, yalnızca yürüyüp geçtiğim bir yer olmaktan çıkıyor; zihnimde geçmişle bugünün yan yana geldiği bir sahneye dönüşüyor. Manastır’da da sık sık bunu hissettim.
Ancak ziyaretim sırasında, Eleni’nin evi olarak gösterilen yapının kumarhane olarak kullanıldığını görmek beni hayal kırıklığına uğrattı. Az önce dinlediğim hikâyenin duygusuyla yapıya bakarken karşılaştığım bu kullanım beni üzdü. Keşke bu hatırayı daha özenli biçimde yaşatan bir yer görebilseydim.
Manastır’ın Bende Bıraktığı İzlenim
Manastır’ın beni etkileyen bir başka yanı da düzenli ve sakin atmosferiydi. Gezerken kendine özgü bir karakteri olduğunu hissettim. Şehrin askerî geçmişini öğrendikten sonra, gördüğüm bu düzeni o geçmişle ilişkilendirmeden edemedim.
Elbette bu, benim kişisel izlenimimdi. Asker çocuğu olmamın da bunda payı olduğunu düşünüyorum. Düzenli ve disiplinli bulduğum bu atmosfer, bana tanıdık gelen bir duygu uyandırdı. Belki de bu yüzden Manastır’a kendimi yakın hissettim.
Şehirde geçirdiğim zaman boyunca en çok, gördüğüm yerlerin bende uyandırdığı düşünceler aklımda kaldı. Askerî İdadi’deki ziyaret, anı defterine yazdıklarım, Mehtap Hocam’dan dinlediğimiz hikâyeler ve sokaklarda yürürken geçmişi hayal ettiğim anlar… Manastır’ı benim için özel kılan, bunların bir araya gelmesiydi.
Tarihle Karşılaştığım Şehir
Manastır’dan ayrılırken, Balkanlar yolculuğunda burayı görmeyi neden bu kadar istediğimi daha iyi anladım. Atatürk’ün eğitim gördüğü binada bulunmak, öğrencilik yıllarına ait izleri görmek ve bir zamanlar yaşadığı şehirde dolaşmak benim için çok kıymetliydi.
Bu ziyaret, tarih kitaplarında okuduğum bir dönemi kendi hatıralarımın da bir parçası hâline getirdi. Bundan sonra Manastır’ın adını duyduğumda yalnızca bildiklerimi değil, orada hissettiklerimi de hatırlayacağım.
Fotoğrafları Kaydırmak İçin Ok Üzerine Tıklayınız.
Yorumlar